ԹԵԺ ԳԻԾ
Համաշխարհային բանկ (WB)
02.03.2020
Համաշխարհային բանկ (WB)

Համաշխարհային բանկը (ՀԲ) հիմնադրվել է 1944թ. Բրետոն Վուդսի համաժողովի ընթացքում: ՀԲ-ի հիմնական նպատակներն են՝ մինչև 2030թ. կրճատել ծայրահեղ աղքատությունը և նպաստել երկրների ընդհանուր բարգավաճմանն ու բարեկեցությանը: Բանկի խումբը բաղկացած է Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկից (IBRD), Միջազգային զարգացման ընկերակցությունից (IDA), Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայից (IFC), Բազմակողմ ներդրումների երաշխավորման գործակալությունից (MIGA) և Ներդրումային վեճերի կարգավորման միջազգային կենտրոնից (ICSID):

Հայաստանի Հանրապետությունը անդամակցել է ՀԲ-ին 1992թ. ապրիլի 28-ին՝ համաձայն «Միջազգային արժութային հիմնադրամին, Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկին, Միջազգային ֆինանսական կորպորացիային, Զարգացման միջազգային ասոցիացիային, Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկին, Կապիտալ ներդրումների բազմակողմանի երաշխիքների գործակալությանը և Կապիտալ ներդրումների վերաբերյալ տարաձայնությունների կարգավորման միջազգային կենտրոնին Հայաստանի Հանրապետության անդամակցության մասին» ՀՀ օրենքի: Բանկի կողմից տրամադրված վարկերը, փոխառությունները, ինչպես նաև դրամաշնորհները ներգրավվել են տնտեսության տարբեր ոլորտներում (էներգետիկա, ճանապարհաշինություն, կրթություն, գյուղատնտեսություն, ոռոգման համակարգեր, սոցիալական պաշտպանություն, առողջապահություն և պետական կառավարման համակարգի բարեփոխումներ) նպատակային ներդրումային ծրագրերի և անմիջականորեն պետական բյուջեի պակասուրդի ֆինանսավորման նպատակով:

ՀԲ ընդհանուր կապիտալում Հայաստանի Հանրապետությունը բաժանորդագրվել է 2,379 բաժնեմասի, որը կազմում է ընդհանուր ձայների 0.07%-ը:

1993-2020թթ. ՀՀ կառավարությունում ՀԲ-ի ընդհանուր պորտֆելը կազմում է 2.364. մլրդ. ԱՄՆ դոլար:

ՀԲ-ի խմբում մասնավոր հատվածի հետ համագործակցությունն իրականացվում է Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի (ՄՖԿ/IFC) կողմից, և  վերջինիս երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերը մասնավոր հատվածում կազմում են 480 մլն ԱՄՆ դոլար: 

 

2016-2020թթ. ընթացքում ՀՀ-ի և ՀԲ-ի միջև իրականացված և ընթացիկ համագործակցությունը ներառում է հետևյալ ծրագրերը.

 

  1. ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի 2016թ. փետրվարի 23-ին ստորագրվել է «Տեղական տնտեսության և ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագրի» վարկային համաձայնագիրը` 55մլն ԱՄՆ դոլար գումարի չափով, որի նպատակն է բարելավել ենթակառուցվածքային ծառայությունները և ինստիտուցիոնալ կարողությունները Հայաստանի ընտրված մարզերի տեղական տնտեսություններում՝ զբոսաշրջության ավելի մեծ մասնակցության միջոցով:
  2. ՀՀ և ՎԶՄԲ-ի միջև 2016թ. մայիսի 12-ին ստորագրվել է «Էլեկտրաէներգետիկական ոլորտի ֆինանսական առողջացման ծրագրի» վարկային համաձայնագիրը, 30 մլն ԱՄՆ դոլար գումարի չափով: Ծրագրի նպատակն է սատարել Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի մատակարարման համարժեքության և հուսալիության պահպանման ջանքերը՝ էլեկտրաէներգիա արտադրող պետական ընկերությունների և էլեկտրաէներգիայի բաշխիչ մասնավոր ընկերության ֆինանսական վիճակը բարելավելու միջոցով:
  3. ՀՀ և ՎԶՄԲ-ի միջև 2016թ. դեկտեմբերի 9-ին ստորագրվել է «Զարգացման քաղաքականության չորրորդ վարկ» վարկային համաձայնագիրը՝ 50 միլիոն ԱՄՆ դոլար գումարով բյուջետային աջակցության վարկ: Ծրագրի նպատակն է աջակցել ՀՀ կառավարության բարեփոխումների օրակարգին երկու հիմնական ուղղություններով` (ա) հարկաբյուջետային, սոցիալական և շրջակա միջավայրի կայունության խթանում և (բ) մրցունակության ամրապնդում:
  4. ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի միջև 2 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ «Ոռոգման համակարգերի բարելավման ծրագրի համար լրացուցիչ ֆինանսավորման» վարկային համաձայնագիրն ստորագրվել է 2017թ. նոյեմբերի 20-ին: Ծրագիրն ուղղված է Բաղրամյան-Նորակերտ ինքնահոս համակարգի համար ներտնտեսական ջրանցքի համակարգի կառուցմանը:
  5. ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի միջև 13,400,000 եվրո (15 մլն ԱՄՆ դոլար) արժողությամբ «Կենսական նշանակության ճանապարհային ցանցի բարելավման ծրագրի երկրորդ լրացուցիչ ֆինանսավորում» վարկային համաձայնագիրը ստորագրվել է 2019թ. հոկտեմբերի 10-ին: Ծրագրի նպատակն է ընտրված կենսական նշանակություն ունեցող ճանապարհները բարեկարգելու միջոցով ապահովել շուկաների և ծառայությունների հասանելիությունը գյուղական համայնքների համար:
  6. ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի միջև արժողությամբ 45.8 մլն եվրո (50 մլն ԱՄՆ դոլար) արժողությամբ «Հարկաբյուջետային, տնտեսական և պետական հատվածի կառավարման զարգացման քաղաքականության վարկ» վարկային համաձայնագիրը ստորագրվել է նոյմեբերի 22-ին: Ծրագրի շրջանակը, մասնավորապես, ներառում է՝ (ա) մաքսային հսկողության ինստիտուտի բարելավում, (բ) տնտեսական մրցակցության պաշտպանության ամրապնդում, (գ) հարկային ստուգումների արդյունավետության բարձրացում, (ե) կոռուպցիայի դեմ պայքարի ամրապնդում (դ) պետական ներդրումների և ՊՄԳ-ների սխեմաների արդյունավետության բարձրացում, (զ) դատական բարեփոխումների իրականացում, (է) քաղաքացիական ծառայության համակարգի բարելավում:
  7. ՀՀ և ՀԲ-ի (ՎԶՄԲ և ՄԶԸ) միջև 2016թ. օգոստոսի 29-ին ստորագրվել է «Հայաստանում Մաստարայի ջրամբարի նախապատրաստման ծրագրի համար» դրամաշնորհի համաձայնագիրը՝000 ԱՄՆ դոլարը չգերազանցող գումարի չափով: Ծրագրի նպատակն է բարձրացնել Կայունացման և զարգացման եվրասիական հիմնադրամի կողմից ֆինանավորվող Մաստարայի ջրամբարի ծրագրի պատրաստվածության աստիճանը` ինչպես նաև ընդլայնել «Ջրային տնտեսության ծրագրերի իրականացման գրասենյակի» ծրագրերի նախապատրաստման և իրականացման կարողությունները:
  8. ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի 2016թ. միջև հոկտեմբերի 13-ին ստորագրվել է «Սոցիալական ներդրումների և տեղական զարգացման ՇԶՀ ծրագրի» դրամաշնորհի համաձայնագիրը՝ 2,428,300 ԱՄՆ դոլարը չգերազանցող գումարի չափով: Ծրագրի նպատակն է զարգացնել հարավային Հայաստանի համայնքների կարողությունները` համայնքի բնակիչներին կայուն հանրային ենթակառուցվածք և ծառայություններ ապահովելու համար:
  9. ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի միջև 2017թ. մարտի 23-ին ստորագրվել է «Գյուղատնտեսական քաղաքականության մոնիտորինգի և գնահատման կարողությունների ծրագրի» դրամաշնորհի համաձայնագիրը՝ 1,800,000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով: Ծրագրի նպատակն է հզորացնել ՀՀ ԳՆ «Գյուղատնտեսական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի մոնիտորինգի և գնահատման կարողությունները և համակարգերը՝ վերջինիս հնարավորություն տալով իրականացնել փաստերի վրա հիմնված գյուղատնտեսական քաղաքականության վերլուծություններ և ձևակերպում:
  10. 2017թ. ապրիլի 28-ին ՀՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի միջև ստորագրվել է նաև «Ազգային վիճակագրական համակարգի ամրապնդման համար ազգային ռազմավարական ծրագրի իրականացում» դրամաշնորհի համաձայնագիրը, որի շրջանակներում ՎԶՄԲ-ն ՀՀ-ին կտրամադրի 3,000,000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով դրամաշնորհ: Ծրագրի նպատակը Հայաստանի ազգային վիճակագրական համակարգում կարողությունների և ՀՀ ԱՎԾ-ի աշխատակազմի մասնագիտական կարողությունների հետագա բարելավումն է՝ միջազգային չափանիշներին համահունչ վիճակագրությունը ժամանակին ստանալու և տարածելու համար:
  11. ՀՀ-ի և ՀԲ-ի (ՎԶՄԲ և ՄԶԸ) 2017թ. հոկտեմբերի 25-ին ստորագրվել է 450,000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ «Հանքարդյունաբերության ոլորտի քաղաքականության ծրագրի»  դրամաշնորհային համաձայնագիրը: Դրամաշնորհը ֆինանսավորվում է «Արդյունահանող ճյուղերի գլոբալ ծրագրային աջակցության» բազմադոնոր հավատարմագրային   hիմնադրամի  միջոցներից: Ծրագրի նպատակն է աջակցել հանքարդյունաբերության ոլորտի քաղաքականության մշակմանը, որի թիրախում Հայաստանում հանքարդյունաբերության ոլորտի միջոցով կայուն տնտեսական աճի ապահովումն է:
  12. ՀՀ-ի և ՀԲ-ի միջև 2018թ. մարտի 20-ին ստորագրվել է 350,000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ «Հայաստանի արդյունահանող ճյուղերի թափանցիկության նախաձեռնությանն աջակցության ծրագիր» դրամաշնորհային համաձայնագիրը: